Sahte reklamlar, yapay zekâ teknolojilerinin gelişimiyle birlikte daha da inandırıcı hale geliyor. Sosyal medya akışlarında, uygulamalarda ve arama sonuçlarında karşımıza çıkan bu reklamlar, güvenilir markaları taklit ederek kullanıcıları dolandırıcılık tuzağına çekebilmektedir. Küresel bir siber güvenlik lideri olan ESET, tüketicileri bu sahte reklamlara karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.

Dolandırıcılıkla ilgili reklamlar, arama motoru sayfalarında, e-ticaret pazar yerlerinde ve alışveriş sitelerinde, mobil uygulamalarda ve oyun platformlarında, video sitelerinde, mesajlaşma uygulamalarında ve daha birçok web sitesinde görülebilir. Ancak en büyük risk sosyal medya platformlarından kaynaklanmaktadır. 2025 yılında dolandırıcılık nedeniyle para kaybettiğini bildiren kişilerin yaklaşık üçte biri, dolandırıcılığın sosyal medya üzerinden başladığını belirtmiştir.

Sosyal medyadaki her reklam, göründüğü kadar masum değildir

Bu tür reklamlar, kendilerini meşru bir şirket olarak gösterir ve kullanıcıları gerçek bir siteyi taklit edilen oltalama sayfasına yönlendirir. Kullanıcılar üzerinde aciliyet hissi yaratmak için sınırlı süreyle geçerli özel fırsatlar sunarlar. Kripto para girişimlerinde ise, hiçbir risk taşımadan yüksek getiri vaat eden yatırım fırsatları paylaşılmaktadır. Ayrıca, bankalar gibi meşru şirketlerin müşteri destek hizmetlerini taklit eden sahte hizmetler sunarak kullanıcıları dolandırmaya çalışmaktadırlar.

Reklamlar, yüksek tutarlı para ve ödül çekilişleri vaadiyle de dikkat çekmektedir. Kullanıcıları bilgisayarlarına veya cihazlarına virüs bulaştığına dair sahte güvenlik uyarılarıyla korkutarak manipüle ederler. Sansasyonel başlıklı dikkat çekici haberlerle de kullanıcıların ilgisini çekmeyi hedeflerler. Bu tür reklamlara tıklamak, kullanıcıların tarayıcı veya yazılım açıklarından faydalanmasına veya kötü amaçlı yazılımları farkında olarak indirmesine sebep olabilir.

Sahte reklamları nasıl tanırsınız?

Dolandırıcılık reklamlarının bir diğer kategorisi, doğrudan kullanıcıların parasını hedef alır. Hayali bir yatırım planına para yatırmanız, var olmayan bir ürünün bedelini ödemeniz ya da sahte bir ücret için para göndermeniz talep edilebilir. Bu tür dolandırıcılıklar genellikle dijital ortamda gerçekleşse de reklamlardaki telefon numaralarını aramaktan kaçınılmalıdır; bu numaralar, kullanıcıları dolandırıcı bir çağrı merkezine yönlendirebilir ve buradan kişisel veya finansal bilgileri çalma girişimde bulunulabilir.

Reklam dolandırıcılığının uyarı işaretleri nelerdir?

Dolandırıcılığın uyarı işaretlerini fark etmek ve şüpheli reklamlardan uzak durmak, kullanıcıların en iyi yapabileceği şeydir. Aşağıda birkaç yaygın uyarı işaretine dikkat edilmesi gerekmektedir:

• Hızlı hareket etmenizi teşvik eden aciliyet içeren ifadeler, kullanıcıları kişisel bilgilerini paylaşmaya zorlayabilir.
• Gerçek olamayacak kadar iyi teklifler ve fırsatı kaçırma korkusu; bu tür teklifler çoğu zaman sınırlı süreyle sunulur.
• Dolandırıcıların kimlik dolandırıcılığında kullanmak üzere hassas kişisel bilgiler talep etmesi; e-posta adresi, telefon numarası ve tam ad gibi bilgileri isteyebilirler.
• Reklamlardaki telefon numaraları, kullanıcıları büyük olasılıkla dolandırıcı bir çağrı merkezine yönlendirebilir.
• Bilgisayar veya cihazdaki sorunları gidermek için yazılım indirmeniz yönünde baskı yapılması.
• Sansasyonel haberler, kullanıcıların ilgisini çekmek ve tıklamalarını sağlamak için tasarlanmaktadır.
• Satıştaki ürün ve hizmetler veya yatırım fırsatları için ünlülerin verdiği destekler, bazen deepfake kullanılarak oluşturulabilir.

Sahte reklama tıkladıysanız ne yapmalısınız?

Eğer bir dolandırıcılık reklamına tıkladıysanız veya reklamdaki numarayı aradıysanız, ve sonrasında bir şey indirdiyseniz; kişisel veya finansal bilgilerinizi verdiyseniz, kartla bir şey satın aldıysanız ya da banka havalesi yaptıysanız paniğe kapılmadan aşağıdaki adımları izlemelisiniz:

• Dolandırıcıdan gelen diğer mesajlara yanıt vermeyin ve hesaplarınızı şüpheli faaliyetler açısından izleyin.
• Gerekliyse, hemen bankanızla veya kart sağlayıcınızla iletişime geçin ve durumu anlatın. Bankanız, inceleme yaparken kartınızı veya hesabınızı dondurabilir.
• Parolalarınızı verdiyseniz, ilgili sitede ve bu parolaları tekrar kullandığınız diğer tüm yerlerde hemen değiştirin. Bu siteler için iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirin ve her hesap için güçlü, benzersiz parolalar saklamak üzere bir parola yöneticisi kullanmayı düşünün.
• Herhangi bir şey indirdiyseniz, saygın bir sağlayıcının güvenlik yazılımıyla tarama yapın. Ayrıca işletim sisteminizin ve tüm uygulamalarınızın güncel olduğundan emin olun.
• Mümkünse dolandırıcılığa ait kanıtları saklayın; bu reklamlara ait URL'ler, ekran görüntüleri, e-postalar/mesajlar, ödeme kayıtları ya da dolandırıcıyla yapılan yazışmalar dahil olmalıdır. Bu, geri ödeme talebinde bulunabilmeniz için yardımcı olacaktır.
• Reklamı, platformun yerleşik bildirme seçeneğini kullanarak gösterildiği platforma bildirin ve dolandırıcılığı yetkililere iletin.