Ýzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen “Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü” başlıklı oturumda, İzmir'in iklim kriziyle mücadeledeki deneyimlerini uluslararası katılımcılarla paylaştı. Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca altyapı yatırımlarıyla sağlanamayacağını, mahalle dayanışması, koruyucu sağlık hizmetleri, doğa temelli çözümler ve vatandaş katılımının önemine vurgu yaptı.
Okyay, yerel yönetimlerin insanların günlük yaşamına doğrudan dokunduğunu belirtti ve iklim krizinin etkilerini açıklamak için İzmir’deki bir mahalleden örnek verdi. Özellikle yaşlı bir kadının aşırı sıcaklarda evini serin tutma zorluğuna dikkat çeken Okyay, "En yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamıyor. Telefonuna gelen aşırı sıcak uyarısını okuyabilse bile ne yapacağını ya da kimden yardım isteyeceğini bilmiyor. Peki, onun kapısını kim çalacak?" diyerek mevcut eşitsizliklerin derinleştiğine dikkat çekti.
Prof. Dr. Okyay, iklim krizinin düşük gelirli bireyler, dil engelleri ve bakım sorumlulukları gibi durumları nasıl etkilediğini anlatarak, “Bu nedenle dirençli bir İzmir’in yalnızca dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz” dedi. Tek sağlık yaklaşımını benimsediklerini belirten Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini ifade etti. Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcakların bütün canlıları etkilediğini vurguladı.
Okyay ayrıca, koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını ve sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirildiğini aktardı. İlgili hizmetlerin vatandaşlara yakın noktalarda sunulması, daha önce belediyeye başvurmayan kişilere ulaşmayı sağladığını ifade etti. Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın önemli bir parçası olduğunu dile getirerek, gıda üretmenin sosyal bağları güçlendirdiğini ve su ile toprağın korunmasının önemini vurguladı.
Mahallelerde kurulan Dayanışma Noktaları'nın vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bir bağ oluşturduğunu belirten Okyay, bu noktaların insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkileri geliştirebildiği alanlar olduğunun altını çizdi. Afetlere hazırlıkta da mahalle ölçeğindeki dayanışmanın kritik öneme sahip olduğunu sözlerine ekledi. Mahalle Afet Gönüllülerinin rolünü vurgulayan Okyay, "Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır" dedi.
Vatandaş katılımının iklim politikalarının oluşturulmasında belirleyici olduğunu söyleyen Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların yaşadıkları çevreye dair bilgi ve deneyimlerini karar alma süreçlerine taşıdığını belirtti. Ayrıca, şehirlerarası uluslararası ortaklıkların önemine de değinerek, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Okyay, uygulamalardaki bakım gereksinimlerinin, maliyetlerin ve karşılaşılan güçlüklerin de paylaşılması gerekliliği üzerinde durdu.
Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerin düzenlenerek bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Okyay, yerel yönetimlere sağlanacak öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemine de dikkat çekti. "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" ifadelerini kullandı.
Son olarak, Okyay, örnek olarak verdiği yaşlı kadının durumuna geri dönerek, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını belirtti. Asıl hedefin tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu vurguladı. "Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynaklarına sahip bir mahalle" dedi.
