İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM), dijital arşiv sistemini yenileyerek 300 bini aşkın belgeyi erişime sundu. Yenilenen yazılım sayesinde kullanıcılar, gazete, dergi, fotoğraf, harita gibi tarihi belgelere anahtar kelimelerle hızlı ve kolay bir şekilde ulaşabiliyor. Bu dijital sistem, dünya genelindeki araştırmacılara ve kent tarihine ilgi duyanlara önemli bir kaynak sunuyor.
İzmir'in tarihi ve kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarma amacıyla çalışan APİKAM, dijital arşiv altyapısını İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) iş birliğiyle geliştirdi. 2004 yılında kurulan Türkiye’nin ilk kent arşivi ve müzesi olan APİKAM’ın dijital arşivinde yer alan 300 bini aşkın belge, yeni sistemle daha hızlı ve kolay erişilebilir hale geldi. Geliştirilen sistem, kelime bazlı arama, belgeleri daha net görüntüleme ve haritalama gibi çeşitli özellikler sunuyor. Dijital arşivden faydalanmak isteyen kullanıcıların https://www.apikam.org.tr/ adresine girip aradıkları belgelerle ilgili anahtar kelimeleri yazmaları yeterli. Akademisyenlerden öğrencilere, araştırmacılardan kent tarihine ilgi duyan herkese açık olan sistem, farklı türlerdeki kaynakları tek bir platformda buluşturuyor.
"Yerel yönetimler bazında en kapsamlı dijital arşiv"
APİKAM Arşiv Sorumlusu Ece Aytekin, teknolojideki gelişmelerle birlikte dijital arşiv sistemini yenileme gereksinimi hissettiklerini belirtti. Aytekin, “Gelişen ve değişen teknolojik şartlarla birlikte dijital arşiv sistemimiz için yeni bir yazılıma ihtiyaç duyduk ve yeni dijital yazılımla sistemimizi devreye almış olduk. 300 bini aşkın belgemiz sisteme yüklendi. Sistemimiz belgeleri daha hızlı ve daha net görüntüleme, kelime bazlı arama, haritalama gibi özelliklere sahip. Yeni sistemle birlikte bir yerel yönetime bağlı en kapsamlı dijital arşiv oldu diyebiliriz” dedi. Aytekin, farklı türdeki belgeleri dijital arşiv sistemine yüklemeye devam ettiklerini ekledi.
Altı farklı dilde hizmet
Dijital arşivin herkese açık olduğunu vurgulayan Aytekin, arşivin yalnızca İzmir ve çevresiyle sınırlı olmadığını, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve dünyadan bilgi ve belgelerin de sistemde yer aldığını ifade etti. Arşivde en geniş koleksiyonlardan birinin süreli yayınların oluşturduğunu belirten Aytekin, İzmir Milli Kütüphane ile yapılan protokol çerçevesinde gazeteler ve dergilerin arşivde önemli bir yer tuttuğunu söyledi. Dijital arşivde, meclis yayınları, kartografik belgeler, planlar, haritalar, krokiler, fotoğraflar, kartpostallar, şeriye sicilleri gibi oldukça çeşitli kaynaklara da erişim sağlanabiliyor. İZKA ile yapılan protokol kapsamında yeni yazılıma kavuşan dijital arşivin dünyanın farklı noktalarından erişime açık olduğunu kaydeden Aytekin, sistemin altı farklı dilde hizmet verebildiğini de belirtti.
"Ödev sürecimi kolaylaştırdı"
APİKAM’ın dijital arşivi, üniversite öğrencilerinin araştırma ve ödev süreçlerine de katkıda bulunuyor. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü öğrencisi Kamile Sena Kaba, “Şehirdeki Etnografik Yapılara Giriş” dersi kapsamında İzmir’deki etnografik yapıları incelediğini ve Kültürpark’ın kapıları üzerine araştırma yaptığını ifade etti. Dijital arşivde birçok belge bulunduğunu belirten Kaba, internet üzerinden erişimin araştırma sürecini önemli ölçüde kolaylaştırdığını dile getirdi. Kaba, “Anahtar kelimeyle belgelere direkt ulaşıp vakit kazanmak benim için çok iyi oldu. Dijital arşiv olmasaydı süreç benim için çok uğraş verici olurdu ve uzun süreli bir araştırma süresine ihtiyaç duyardım. Bu yüzden dijital arşiv sistemi işimi çok kolaylaştırdı. Sistemi kullanmak ve gazete, dergi gibi dokümanlara tek sitede ulaşabilmek çok kolay” şeklinde konuştu.
“İstediğim belgeyi çok kolay bulabiliyorum”
Aynı bölümde öğrenim gören İrem Nur Yüksel de ders kapsamında literatür taraması yapmaları gerektiğini belirterek dijital arşivin araştırma sürecine katkısına dikkat çekti. Yüksel, “Kitaplara bakarak araştırma yapmak çok fazla vakit alıyor ve bulması zor. Burada anahtar kelime yazarak kaynaklar arasından istediğim belgeyi çok kolay bulabiliyorum. Bu sayede hem vakitten tasarruf oldu hem de dersime adapte olabildim. Evdeki bilgisayarımızdan da arşive girebiliyoruz. Geçmiş ve gelecek arasında bağlantı kurmak açısından bu arşivle çok rahat bilgi alabiliriz” ifadelerini kullandı.
