Rahim ağızı kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biridir. Bu hastalığın en önemli nedenlerinden biri, İnsan Papilloma Virüsü (HPV) enfeksiyonlarıdır. HPV enfeksiyonları genellikle kanser öncesi hücre değişikliklerine yol açar ve bu değişiklikler çoğu zaman belirti vermeden ilerler. Bu nedenle, herhangi bir şikayet ortaya çıkmadan önce rahim ağızı kanseri taramasının yapılması önemlidir. Tarama sayesinde, kanser öncesi hücre değişiklikleri erken dönemde tespit edilerek tedavi edilmekte ve kanser gelişimi önlenebilmektedir.
Memorial Şişli Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Gönül Çimen, HPV enfeksiyonu ve tarama yöntemleri hakkında bilgilendirme yapmaktadır. HPV, toplumda yaygın olarak görülen bir virüs grubudur. Yüksek riskli HPV türlerinin uzun süre vücutta kalması, rahim ağzında hücresel değişikliklere neden olabilir. Bu değişikliklerin bir kısmı yıllar içinde kansere dönüşebilir. HPV enfeksiyonu, çiğ siğil veya ağrı gibi belirtiler göstermeden ilerleyebileceği için, bu belirtilerin yokluğu, HPV enfeksiyonunun olmadığı anlamına gelmez. Dolayısıyla, düzenli tarama ve hekim kontrolleri oldukça önemlidir.
Rahim ağızı kanseri taraması, bireyin yaşına ve sağlık geçmişine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Türkiye'de, 30-65 yaş arasındaki kadınlar için, beş yılda bir HPV-DNA testi ile rutin toplum taraması yapılmaktadır. Eğer HPV testi pozitif çıkarsa veya önceki taramalarda anormal sonuçlara rastlanırsa, bu kişiler daha sık takip edilmelidir. Hekim tarafından belirlenebilecek kontrol sıklığı, kişinin sağlık durumu ve test sonuçlarına göre ayarlanır.
Rahim ağızı kanseri taramasında, rahim ağzından alınan örnekler incelenmektedir. HPV testi, kanserle ilişkili yüksek riskli HPV türlerinin varlığını araştırırken, smear testi ise rahim ağzındaki hücrelerde anormal değişiklik olup olmadığını değerlendirir. Hangi testin yapılacağı ve tarama sıklığı, kişisel özelliklere bağlı olarak belirlenmektedir. HPV testinin pozitif çıkması ise doğrudan kanser tanısı anlamına gelmemektedir. Ancak, bu durumda uzman hekimlerin değerlendirme yapması ve gerekli takip süreçlerinin tamamlanması önemlidir.
HPV aşısı, HPV’nin hedeflediği türlerine karşı koruma sağlamakta ve bu türler ile ilişkili kanserlerin önlenmesine yardımcı olmaktadır. Aşının en büyük faydası, virüsle karşılaşmadan önce uygulanmasıyla sağlanmaktadır. HPV aşılaması, 9 yaşından itibaren başlanabilir ve özellikle kız ve erkek çocuklarının erken yaşta aşılanması önemlidir. Ancak yetişkinlerde aşıdan yarar görme olasılığı; yaş, daha önce yapılan aşılar ve sağlık durumuna bağlı olarak değerlendirilmektedir. HPV aşısı, mevcut enfeksiyonu veya siğili tedavi etmez, fakat yeni enfeksiyonlara karşı korunmayı amaçlamaktadır. Daha önce HPV saptanan kadınların da kendileri için önerilen rahim ağızı kanseri taramalarını sürdürmesi gerekmektedir.
HPV, başlıca cinsel temas ile bulaşan bir virüstür. Belirti vermeyen kişiler de virüsü başkalarına bulaştırabilir. Prezervatif kullanımı bulaşma riskini azaltmakta olsa da, genital bölgeyi tam kapsamaması nedeniyle %100 koruma sağlamaz. HPV testi, virüsün ne zaman veya kimden bulaştığını göstermez. Virüs, yıllar sonra yeniden saptanabilir. Bu nedenle, pozitif test sonuçları, bireyler hakkında yargıda bulunmak amacıyla değil; tıbbi değerlendirme ve takip süreci için dikkate alınmalıdır.
Cinsel ilişki sonrası kanama, adet dönemi dışında veya menopoz sonrası kanama ve kötü kokulu, alışılmışın dışında vajinal akıntı gibi belirtiler, hekime başvurmayı gerektirir. Bu belirtiler birçok farklı nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Yakın zamanda rahim ağızı kanseri taraması yaptırmış olsa bile, yeni başlayan şikayetlerin değerlendirilmesi önemlidir. Tarama zamanının geçip geçmediğini bilmeyen kişiler, sağlık kontrollerini yaptırmak üzere kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmalıdır. Daha sağlıklı bir gelecek için, yaşa ve kişisel sağlık geçmişine uygun bir tarama planı oluşturulması ve önerilen takiplerin tamamlanması, rahim ağızı kanserinden korunmada önemli bir rol oynamaktadır.



