Hizmet İhracatı ve İthalatı Üzerine Veriler

Türkiye'nin hizmet ihracatındaki büyüklük, 2024 yılı itibarıyla dikkat çekici bir şekilde gelişmiştir. Hizmet ihracatının %62,3'ü, 250 veya daha fazla çalışanı olan büyük ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirilmiştir. Micro işletmeler, yani 1-9 çalışanı bulunan girişimler, toplam hizmet ihracatının %8,7'sini yaparak, ihracatta %74,3'lük bir payla öne çıkmıştır. Küçük ölçekli girişimlerle (10-49 çalışan) orta ölçekli girişimlerin (50-249 çalışan) payları sırasıyla %12,3 ve %16,4 olarak belirlenmiştir.

Hizmet ithalatında ise, 1-9 çalışanı olan mikro girişimler %53,2'lik bir orana sahipken, bu girişimler hizmet ithalatının %7,9'unu gerçekleştirmiştir. Küçük ölçekli girişimler, hizmet ithalatında %7,2'lik bir paya sahipken, orta ölçekli girişimler ithalatın %17,7'sini sağlamıştır. Hizmet ithalatında, 250 veya daha fazla çalışana sahip olan girişimlerin payı ise %4,6'dır ve bu sektördeki toplam ithalatın %56,0'ını gerçekleştirmiştir.

Hizmet İhracatının Sektörel Dağılımı

Hizmet ihracatında, ulaşım ve depolama faaliyetleri %66,1'lik bir oranla en büyük paya sahiptir. Toplam 60 milyar 913 milyon dolar olan hizmet ihracatının 40 milyar 252 milyon doları, ulaşım ve depolama sektöründen kaynaklanırken, bilgi ve iletişim faaliyetleri 5 milyar 906 milyon dolarla ikinci sırayı almıştır. İmalat sanayi ise 4 milyar 284 milyon dolar ile hizmet ihracatına katkıda bulunmuştur. Ayrıca, finans ve sigorta sektörleri de 2 milyar 929 milyon dolarlık bir ihracat gerçekleştirmiştir.

Hizmet ticaretindeki ithalat, toplamda 48 milyar 462 milyon dolar olup, bunun 12 milyar 752 milyon doları imalat sanayinde faaliyet gösteren girişimlerden gelmektedir. Toptan ve perakende ticaret alanında 9 milyar 660 milyon dolarlık ithalat yapılmıştır. Finans ve sigorta kapsamında ise, hizmet ithalatı 3 milyar 826 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. Bilgi ve iletişim faaliyetlerinden de 2 milyar 728 milyon dolarlık hizmet ithalatı gerçekleştirilmiştir.

Yabancı Kontrolündeki Girişimlerin Payı

Hizmet ticaretinde yabancı kontrolündeki girişimlerin payı da dikkat çekmektedir. Hizmet ihracatının %18,8'ini, ithalatın %32,0'ını yabancı kontrolündeki girişimler gerçekleştirmiştir. Taşımacılık hizmetlerinde ise, yapılan ihracatın %90,2'si ve ithalatın %76,2'si Türkiye kontrolündeki girişimler tarafından gerçekleştirilmiştir. Diğer iş hizmetleri kapsamında, Türkiye kontrolündeki girişimlerin payı %58,1, yabancı kontrolündekiler ise %41,9 olmuştur. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri alanında, ihracatın %51,4'ü ve ithalatın %32,3'ü yabancı kontrolündeki girişimlerden yapılmıştır.

Sonuç

Hizmet ticareti, Türkiye'nin ekonomisinde önemli bir yer tutarken, farklı ölçeklerdeki girişimlerin etkinliği, sektörel bazda sağlanan katkılar ve yabancı kontrolündeki girişimlerin etkisi, bu alandaki dinamikleri net bir şekilde ortaya koymaktadır.