Üsküdar Üniversitesi NPÝSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Emine Akýn Aytop'un Bayramlarla İlgili Açıklamaları

Klinik Psikolog Emine Akýn Aytop, bayramların çocuklara kültürel değerlerin, sosyal becerilerin ve aidiyet duygusunun aktarılmasında önemli bir rol oynadığını vurguladı. Bayramların, bireyleri ortak değerler etrafında bir araya getirerek toplumsal bağları güçlendirdiğini ve kültürel mirasın nesilden nesile aktarımına katkı sağladığını ifade etti. Aytop, bayramların, sevgi, saygı, empati ve paylaşma gibi önemli sosyal ilişkilerin somut hale geldiği alanlar olduğunu belirtti.

Bayram öncesindeki hazırlıkların çocukların aile içindeki kimliklerini pekiştirdiğini dile getiren Aytop, büyüklerin ellerinin öpülmesi ve bayram harçlığının alınmasının çocukların kültürel aidiyetini destekleyen önemli ritüeller arasında yer aldığını söyledi. Ayrıca, ailece yapılan kahvaltılar ve akraba ziyaretlerinin çocuk için önemli sosyal deneyimler sunduğunu aktardı.

Geleneklerin Önemi

Aytop, geleneklerin çocuklarda kimlik ve aidiyet duygusu kazandırdığını vurguladı. Geleneklerin, kuşaktan kuşağa aktarılan değerler bütünlüğü olduğunu belirten Aytop, bu değerlerin toplumsal düzenin sürdürülmesine yardımcı olduğunu ifade etti. Çocukluk döneminin, kimlik gelişiminin ve sosyal öğrenmenin yoğun olduğu bir dönem olduğunu hatırlatarak, tekrarlayan aile ritüellerinin çocuğun hayatı daha düzenli ve öngörülebilir algılamasına yardımcı olduğunu dile getirdi.

Ayrıca, bu süreçte çocukların empati, paylaşma ve iletişim gibi sosyal becerileri gözlem ve deneyim yoluyla içselleştirdiklerini belirten Aytop, geleneklerin yetersiz aktarımı durumunda çocukta sosyal kimlik gelişimi ve duygusal güven gibi alanlarda sıkıntılar yaşanabileceğini vurguladı.

Sosyal Öğrenme ve Büyüklerle İletişim

Aytop, çocukların sosyal davranışları gözlemleyerek ve ilişkisel etkileşim yoluyla öğrendiğini vurgulayarak, ebeveynlerin ve aile büyüklerinin bu süreçte güçlü sosyal modeller olduklarını söyledi. Çocukların gelişim seviyesine uygun ev içi sorumluluklara katılmasının önemine değinen Aytop, şunları ifade etti: “Sofra hazırlığına yardım etme ve günlük rutinleri birlikte yürütme gibi deneyimler, sorumluluk bilincinin gelişmesini destekler.”

Büyüklerle kurulan sağlıklı ilişkilerin de iletişim becerilerinin gelişimini desteklediğini aktaran Aytop, yüz yüze etkileşimlerin kelime dağarcığını genişlettiğini, kendini ifade etme becerisini güçlendirdiğini ve sosyal iletişim kurallarının öğrenilmesine katkı sağladığını belirtti.

Dijitalleşmenin Etkileri

Dijitalleşmenin arttığı günümüzde çocukların etkileşimlerinin giderek daha fazla ekranlar üzerinden gerçekleştiğini dile getiren Aytop, bu durumun yüz yüze etkileşimlerin azalmasına yol açabileceğini belirtti. Kuşaklararası temasın azalmasının sosyal bağların çeşitliliğini sınırlayabileceğine dikkat çeken Aytop, bayramların bu noktada insan temasının öne çıktığı önemli zaman dilimleri olduğunu ifade etti.

Bireylerin bayram döneminde bir araya gelmesi, çocukların sosyal etkileşim repertuarını zenginleştirdiğini belirten Aytop, bu deneyimlerin sınırlı kalmasının aidiyet hissi açısından bazı gelişim alanlarının daha zayıf deneyimlenmesine yol açabileceğini vurguladı.

Yaşantı Merkezli Öğrenme

Aytop, ebeveynlerin bayram kültürünü çocuklara aktarırken yaşamsal deneyimi merkeze alan bir tutum izlemesinin en etkili yaklaşım olduğunu belirtti. Bayramın çeşitli boyutlarına çocukların dahil edilmesinin öneminin altını çizen Aytop, “Çocuklar değerleri ve kültürel ritüelleri gözlem ve tekrar eden deneyimler yoluyla öğrenirler.” dedi. Anlatımın bu yaşı anlamlandıran tamamlayıcı bir unsur olduğunu da ekleyen Aytop, bu süreçte ebeveynin bayramın anlamını açıklamasının ve geleneklerin neden önemli olduğunu sade bir dille ifade etmesinin çocuğun deneyimini anlamlandırmasına yardımcı olacağını belirtti.

Sonuç Olarak

Aytop, bayramların kültürel değerlerin deneyim yoluyla aktarımında önemli bir yer tuttuğunu ve özellikle çocuklar için geleneklerin öğrenilmesinin sosyal kimlik ve duygusal güven gelişimi açısından kritik olduğunu belirtti. Bayram vesilesiyle çocuklara aktarılması gereken en önemli geleneklerin, bayramlaşma, akraba ziyaretleri ve paylaşma kültürü olduğuna işaret etti. Çocukların büyüklerle yüz yüze iletişim kurmasının, nezaket, saygı ve sosyal iletişim becerilerinin gelişimine katkıda bulunduğunu aktaran Aytop, birlikte geçirilen zamanların aile içindeki bağları güçlendirdiğini ifade etti.