Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavına saatler kala, Türkiye genelinde etkisini sürdüren sıcak hava, özellikle gıda zehirlenmesi gibi bazı sağlık risklerini beraberinde getiriyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Senem Azizzade, LGS öncesi sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çekiyor. Azizzade, bu dönem boyunca aşırı sıcaklarda yeterli su tüketiminin sağlanması, güneş altında uzun süre kalmaktan kaçınılması ve dışarıda bekleyen gıdaların tüketilmemesi gerektiğini vurguluyor. Yüksek sıcaklıklar, özellikle tavuk, et, süt ve yumurta içeren ürünlerde bozulma riskini artırarak öğrencilerin fiziksel ve zihinsel performansını olumsuz etkileyebiliyor.
Özellikle, açıkta satılan tavuk ve et ürünleri sıcak havalarda hızlı bir şekilde bozularak sağlık açısından ciddi riskler oluşturabiliyor. Uygun sıcaklıkta saklanmayan ya da uzun süre dışarıda bekletilen bu gıdalar, bakteri üremesini hızlandırıyor. Bu nedenle, dışarıda satılan ve saklama koşullarından emin olunamayan tavuk ve et ürünlerinin tüketiminden kaçınılması son derece önemlidir.
Diğer yandan, mayonez, krema ve süt bazlı soslar da sıcak hava koşullarında çabuk bozulabilmekte. Uzun süre dışarıda bekleyen sandviçler, salatalar ve kremalı tatlılar, sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açabiliyor. Bu tür gıdaların tazeliğinden emin olunmadığı sürece tüketilmemesi gerektiği belirtiliyor.
Açıkta satılan diğer gıdalar ise sadece sıcaklıktan değil, aynı zamanda toz, kir ve çevresel mikroorganizmalardan da etkilenerek sağlık risklerini artırabilir. Yetersiz hijyen koşullarına sahip bu ürünlerin tüketilmesi, özellikle sınav öncesinde sağlık sorunlarına yol açabilir. Bunun yanında, ağır yağlı ve kızartılmış besinler, sindirimi zorlaştırarak mide rahatsızlıklarına neden olabilir ve bu durum gün içerisinde enerji düşüklüğüne sebep olabilir.
Şekerli atıştırmalıklar ise kısa süreli enerji artışları sağlarken, kan şekerinde hızlı dalgalanmalara yol açmaktadır. Bu da dikkat süresinde azalma, yorgunluk hissetme ve odaklanma güçlüğüne neden olabilir. Ara öğünlerde taze meyve, süt ya da yoğurt gibi seçeneklerin tercih edilmesi daha dengeli bir seçenek oluşturmaktadır.
LGS öncesi geçmişte tüketilmeyen yiyeceklere yönelmek de sindirim açısından risk oluşturabilir. Beklenmedik mide rahatsızlıkları ya da alerjik reaksiyonlarla karşılaşmamak için, alışılagelmiş ve güvenilir besinlerin tercih edilmesi en doğru yaklaşım olacaktır.
Beslenme ve Diyet Uzmanı Senem Azizzade, sağlıklı bir sınav için beslenme önerilerini sıralıyor. Doğru beslenme, yeterli su tüketimi ve uyku düzeninin korunması, öğrencinin kendini daha enerjik, rahat ve odaklanmış hissetmesine yardımcı olur. Bu bağlamda sağlıklı beslenmenin 9 püf noktasını aşağıdaki gibi özetliyor:
- Düzenli ve dengeli beslenin.
- Öğünlerde yeterli protein tüketin.
- Kahvaltıda yumurta, peynir, domates, salatalık, yeşillik, zeytin, ceviz, pekmez ve tam tahıllı ekmek gibi kompleks karbonhidratlar tüketin.
- Gün boyunca yeterli miktarda su tüketin.
- Aşırı şekerli yiyecek ve içeceklerden kaçının.
- Sınav öncesinde yeni bir diyet programına başlamayın.
- Doktor veya diyetisyen önerisi olmadan takviye ürün kullanmayın.
- Sebze ve meyvelerle lif alımını destekleyin.
- Sınav sabahı kahvaltı yapın.
