Dondurma, yaz aylarının vazgeçilmez serinletici lezzetlerinden biri olarak herkesin beğenisini kazanıyor. Ancak birçok kişi, dondurmanın sağlıklı bir seçenek olduğunu düşünse de bu doğru olmayabilir. Sağlıklı beslenme açısından dondurmanın içeriği, porsiyonu ve tüketim sıklığına dikkat edilmesi gerekmektedir. Memorial Kayseri Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü'nden Uz. Dyt. Betül Merd, dondurma tüketimiyle ilgili önemli bilgiler verdi.
İçerik Üzerinden Değerlendirme
Dondurmayı değerlendirirken sadece "sağlıklı" ya da "sağlıklı değil" gibi genellemeler yapmak yerine, içeriğine dikkat etmek gerektiği vurgulanıyor. Gerçek meyve, kakao veya kuruyemiş gibi doğal bileşenler içeren dondurmalar, şeker, glikoz ya da fruktoz şurubu, bitkisel yağlar, aroma vericiler ve çeşitlilik gösteren katkı maddeleri içeren ürünlerden daha besleyici olabilir. Özellikle marketlerde satılan "dondurma", "sorbe", "bitkisel yağlı dondurma" gibi ürünler arasında farklar bulunmaktadır. Bu nedenle tüketicilerin sadece ambalaj üzerindeki lezzet ifadelerine değil, içerik listesine ve besin değerleri tablosuna dikkat etmeleri önemlidir.
Doğal Yöntemlerle Yapılan Dondurmalar
Sağlıklı beslenme kurallarına göre gıdaların doğru değerlendirilmesi gerektiğini belirten Merd, doğal yöntemlerle yapılan sade sütlü dondurmaların, şerbetli ve yoğun şeker içeren tatlılara oranla iyi bir alternatif olabileceğini ifade etti. Ancak burada porsiyon kontrolünün kritik olduğunu vurguladı. Bir top dondurmanın kalorisi; içindeki süt, krema, şeker, çikolata ve kuruyemiş gibi malzemelere göre değişiklik göstermektedir. Bu nedenle "bir top dondurma kesin olarak şu kadar kaloridir" demek yanıltıcı olabilir.
Erime Olgusu ve Yanılgılar
Sosyal medyada son zamanlarda oldukça popüler olan "Suya tuttum, erimedi!" tarzı videolar, dondurmaların içinde doğal olmayan maddeler olduğu algısını pekiştirmiştir. Ancak dondurmanın erime durumu, dondurmanın içerisindeki bileşenlerin yanı sıra hava miktarı, üretim teknolojisi ve saklama koşulları gibi faktörlerle de ilişkilidir. Bu nedenle, bu tür videoları izleyerek dondurmanın sağlıklı olmadığı sonucuna varmak bilimsel olarak doğru değildir.
Etiketin Önemi
Bazı endüstriyel dondurmalarda ürünün yapısını ve dokusunu korumak amacıyla stabilizatör ve emülsifiye edicilerin kullanıldığını belirten Merd, bu bileşenlerin mevcudiyetinin yasalar çerçevesinde aksatılmadan kullanıldığını ifade etti. Tüketicilerin yalnızca görsellere ya da reklamlara aldanmamaları, etiket bilgilerini dikkate alarak seçim yapmaları gerektiği önemle vurgulandı.
Dondurma Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dondurma alırken tüketicilerin göz önünde bulundurması gereken kriterler şöyle sıralanabilir:
- İçindekiler Listesi: İçerikte yüksek miktarda şeker bulunmasının, ürünün fazla ilave şeker içerebileceği anlamına geldiğini dikkate almak önemlidir.
- Yağ Kaynağı: Süt yağı ile farklı bitkisel yağların kullanılması, ürünün besin profili üzerinde etki yaratabilir.
- Şeker Miktarı: "Şekersiz", "fit", "light" veya "meyveli" gibi ifadeler, ürünün otomatik olarak sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Besin değerleri tablosundaki şeker ve enerji miktarlarını incelemek gereklidir.
- Porsiyon: Bir paketteki porsiyon miktarının, tüketilen miktar ile önemli ölçüde farklı olabileceğini unutmamak gerekir.
Meyve İfadesi İzlemi
Dondurmaların etiketlerinde geçen "çilekli", "orman meyveli", "mango aromalı" gibi ifadeler, her zaman yüksek miktarda gerçek meyve içerdiği anlamına gelmez. Bazı ürünlerde gerçek meyve bulunabilirken, diğerlerinde meyve aroması veya meyve preparatları kullanılabilir. Bu nedenle "meyveli" ifadesi ile birlikte içindekiler listesine dikkat etmek, tüketicinin daha doğru bir seçim yapmasına yardımcı olur. Ayrıca, evde hazırlanan dondurmalar genelde daha sağlıklıdır. Yoğurt veya sütle meyvenin bir araya getirildiği tarifler, hem çocuklar hem de yetişkinler tarafından güvenle tüketilebilir.



